Herkenning en wederkerigheid in de AYA-groep bij Adamas
Tijdens een bijeenkomst van de AYA-groep bij Adamas zitten jonge mensen rond een tafel met klei. Terwijl er wordt geboetseerd, ontstaan gesprekken die soms luchtig zijn en soms juist persoonlijk.
Bij Adamas, een centrum voor leven met en na kanker, komt een groep jonge mensen samen die kanker hebben gehad of er nog middenin zitten. De AYA-groep, voor jongvolwassenen tussen ongeveer 18 en 39 jaar, ontstond vanuit een duidelijke behoefte. Veel jonge mensen herkenden zich niet in bestaande lotgenotengroepen. Niet alleen de leeftijd speelde daarin een rol, ook de ervaringen met kanker liepen vaak sterk uiteen.
Binnen de AYA-groep vonden zij wel die herkenning. De deelnemers hebben verschillende ziekteverhalen, maar delen vaak dezelfde levensfase. In deze fase kan ziekte veel impact hebben. Relaties, werk, toekomstplannen of het kopen van een huis kunnen ineens stil komen te staan. “Juist daarom is het fijn om met leeftijdsgenoten te praten,” zegt Cynthia een lid van de AYA-groep. “Iedereen zit in een vergelijkbare fase van het leven.”
Toch gaat de groep niet alleen over wat mensen hier vinden. Het gaat vooral over wat ze voor elkaar meebrengen. Cynthia merkt dat het soms zelfs makkelijker is om in deze groep bepaalde dingen te delen dan met familie of vrienden.
“Bij familie merk je vaak dat zij het zo erg voor je vinden dat je hen bijna gaat troosten,” vertelt ze. “Hier hoeft dat niet. Je slaat dat stukje over en praat gewoon over waar je echt mee zit.”
Creativiteit als ingang
Tijdens een van de bijeenkomsten staat een keramiekworkshop op het programma. Keramiekdocent Roxane begeleidt de avond. Voor haar draait zo’n workshop niet alleen om techniek, maar vooral om het proces van maken. “Mensen denken vaak dat ze niet creatief zijn,” zegt ze. “Maar zodra ze beginnen, zie je dat ze er helemaal in opgaan.”
Terwijl er wordt geboetseerd en geëxperimenteerd met klei, verandert de sfeer aan tafel. Gesprekken ontstaan vanzelf of vallen juist even stil terwijl iedereen geconcentreerd werkt.
“Maken helpt mensen uit hun hoofd te komen,” vertelt Roxane. “Je ziet dat mensen in een soort flow komen.” Wat haar vooral opvalt, is de openheid van de groep. “De energie van deze mensen is bijzonder. Iedereen gaat er gewoon voor. Dat maakt het echt leuk om mee te werken.” Voor haar voelt zo’n avond niet alleen als iets geven.
“Het is ook iets wat je terugkrijgt. Het is echt een cadeau om zo’n groep mee te maken.”
Een groep die ontstond vanuit herkenning
Het idee voor de AYA-groep ontstond vanuit ervaringen van jonge mensen die moeite hadden om aansluiting te vinden bij andere lotgenotengroepen. “Toen ik bij een jonge vrouwengroep kwam, was ik veruit de jongste en ook de enige zonder borstkanker,” vertelt Cynthia. “Ik miste daar echt een stukje herkenning.”
Binnen de AYA-groep bleek dat gevoel breder te leven. Niet iedereen heeft dezelfde vorm van kanker gehad en niet iedereen zit in dezelfde fase van het ziekteproces. Maar de levensfase waarin deelnemers zich bevinden, verbindt hen vaak direct. Juist daardoor begrijpen ze elkaar snel.
Wat mensen zelf meebrengen
Volgens begeleiders Sisela en Liedewij zit daar de kracht van de groep. Beiden weten uit eigen ervaring wat het betekent om jong met kanker te leven. Juist die combinatie van lotgenoot en begeleider maakt dat ze de dynamiek van de groep goed aanvoelen. “De energie van de groep komt van wat mensen zelf meenemen,” zegt Sisela. “Iedereen brengt iets van zichzelf in.” Dat kan een verhaal zijn, een ervaring of een vraag die iemand deelt in de groepsapp. Maar soms ook een talent. Zo gaf Cynthia bijvoorbeeld eens een sushiworkshop aan de groep. “Ik kook graag,” vertelt ze. “Dan is het leuk om dat met anderen te delen.”
Ook in de groepsapp gebeurt dat voortdurend. Deelnemers delen tips, reageren op elkaar of vragen advies wanneer iemand ergens tegenaan loopt. Zo ontstaat langzaam een netwerk waarin mensen elkaar ondersteunen. Niet omdat het moet, maar omdat het vanzelf groeit.
Lotgenoten die de groep dragen
De rol van begeleiders Sisela en Liedewij is vooral om ruimte te creëren waarin die ontmoeting kan ontstaan. Zij organiseren bijeenkomsten en begeleiden gesprekken wanneer daar behoefte aan is. “Soms komt iemand binnen met een zwaar gevoel,” vertelt Sisela. “En dan zie je dat iemand aan het einde van de avond weer met een glimlach naar huis gaat. ”Maar even vaak zien ze iets anders gebeuren: dat mensen iets van zichzelf laten zien. “Dat iemand een idee deelt, een activiteit organiseert of een verhaal vertelt waar een ander weer iets aan heeft,” zegt Liedewij. “Juist dat maakt deze groep zo waardevol.”
Wanneer mensen elkaar ontmoeten
De AYA-groep laat zien wat er kan ontstaan wanneer jonge mensen met een vergelijkbare levensfase elkaar ontmoeten. De deelnemers hebben verschillende ziekteverhalen, maar herkennen elkaar in vragen, twijfels en ervaringen die bij deze fase van het leven horen.
Binnen die herkenning ontstaat ruimte om jezelf te zijn. Om te delen wat er speelt, maar ook om iets van jezelf in te brengen. De basis van de groep ligt in het contact tussen lotgenoten. Tegelijk laten avonden zoals de keramiekworkshop zien dat ook anderen iets waardevols kunnen toevoegen. Door een talent te delen, een activiteit te organiseren of simpelweg hun tijd en energie in te brengen.
Zo ontstaat er gaandeweg een plek waar mensen elkaar herkennen, ervaringen delen en soms ook iets voor elkaar kunnen betekenen.